Acil Aydınlatma Kitleri Kullanımı Hakkında Bilinmesi Gerekenler
Floresan lambalar için kullanılan acil aydınlatma kitleri genel olarak T8,T5 ve kompak lambalarda kullanılanlar yarım dalga formunda çıkış voltajı üretirler ve genel olarak flaman ısıtması yapmamaktadırlar.Acil aydınlatma kitleri flaman ön ısıtması yapmadığı için ve yarım dalga formunda DC çıkış ürettiği için floresan lambalara, sık sık devreye girmeleri durumunda kalıcı zararlar verirler.İlk görülen zararı lambaların uçlarının kararması ve uzun süreli kullanımda lambanın kırmızımsı bir şekilde ışık vermesi olarak karşımıza çıkar.Çok sık devreye girdiklerinde ise lamba flamanının çok yüksek direnç göstermesine hatta açık devre olmasına yol açarlar.Günümüzdeki bir çok elektronik ballast üreticisi “philips,osram,tridonic, vs..” ballastlarını eğer lamba flamanı uygun direnç değerleri limitleri içindeyse “genel olarak 1-100ohm” çalışmak koşuluyla tasarlarlar.Kısaca önısıtmalı tüm elektronik balastlar eğer lamba flamanı sağlam ise doğru ve uzun ömürlü olarak çalışabilirler..
Flaman floresan lambanın ömrünü ve performansını belirleyen lambaya elektron salan en önemli elamandır.Her ne kadar floresan içerisindeki gazların ve floresan maddenin ışıma için önemi var isede flaman bunlardan alınan ışıma verimini ve ömrünü belirleyen elemandır. Bunun için kısaca flamanın lambanın çalışmasınadaki rollere değinelim.
Elektronik balastlar lamba ömrünü verimli bir şekilde kullanmak için önce flamanlara daha fazla miktarda “normal çalışmaya göre” ön ısıtma yaparlar bunun amacı lambayı ateşleyecek olan akımın ve delme geriliminin düşürülmesidir.Buda lambanın ömrünü uzatmaya yönelik bir işlemdir.Ön ısıtma yapılmadığı durumunda lambada daha fazla hasar oluşur.
Diğer bir flaman işlemi ise lamba ateşlendikten sonra normal çalışmada lamba flamanı ısıtılarak flamandan elektron salınmasına devam edilir bu şekilde kararlı lamba çalışma akımı ve ışık akısı elde edilir. Dim edebilen elektronik balastlar düşük dim seviyelerinde lamba flamanlarını daha fazla ısıtarak ışık seviyesini düşürebilirler bunun sonucu olarakda flaman ömrünün düşük ışık sevilerinde azalmasına yol açar.
Lambaların kırmızımsı ışık vermesi; DC elektrik akımı etkisiyle gazların homojen dağılmayıp tüpün diğer tarafında birikmesinden ,yerçekimi etkisiyle gazların çökmesinden ,soğuk ortamlarda çalışmasından ve lamba atomlarının uyarılan enerji seviyelerinin düşük olmasıdan dolayı oluşur.Bu durumların oluşmasına ön ıstmanın yapılmadığı, DC düşük akımlı ve yüksek gerilimli lamba çalıştırılmasının neden olabileceği bilinmelidir..
Özetlersek lambanın uzun ömürlü kullanımı için
- Flaman ısıtması ilgili standartlarda belitildiği gibi yapılmalıdır. Acil kitler yapmamaktadır.
- Floresan lambalara AC dalga formu verilmelidir..Acil kitler çoğunlukla DC gerilim uygulamaktadır.
Acil aydınlatmada kullanılan floresan lambalarda daha ince gövde çapına sahip veya lamba cidarına daha yakın flaman olan lambalar acil aydınlatma kitlerinden daha fazla etkilenirler.Örnek olarak T8 ve PLL lambalar kitlerden daha az zarar görür.. PLC,T5,T5C gibi lambalar ise daha fazla zarar görürler.Bu tür lambalar ile AC çıkış formu verebilen ve önısıtma kabiliyeti olan kitlerin kullanımı tercih edilmelidir.Çok az kullanıcı önısıtma yapan acil kitleri tercih etmektedir çoğunlukla ön ısıtma yapmayan daha ekonomik olan modeller tercih edilmektedir.Bu durumda ön ısıtma yapmayan fakat AC çıkış formu verebilen ve lambaya göre tasarımlanan kitler tercih edilmelidir.Bazı kit üreticileri tek modelle tüm lamba tipleriyle uyumlu çalışabilen ürünler sunmaktadırlar.Bu modeller sadece lambayı yakmaktadır ancak herbir lambanın çalışma ve delme akım ve gerilimlerinin farklı olduğu unutulmamalıdır.Genelde bu tür ürünlerin lambalara daha fazla zarar verdikleri test edildiklerinde görülmektedir.